Trung Dung

Từ Wikiquote

Sách Trung Dung do Tử Tư làm ra. Tử Tư là học trò của Tăng Tử, cháu nội của Khổng Tử, thọ được cái học tâm truyền của Tăng Tử.

Trong sách Trung Dung, Tử Tư dẫn những lời của Khổng Tử nói về đạo "trung dung", tức là nói về cách giữ cho ý nghĩ và việc làm luôn luôn ở mức trung hòa, không thái quá, không bất cập và phải cố gắng ở đời theo nhân, nghĩa, lễ, trí, tín, cho thành người quân tử, để cuối cùng thành thánh nhân. Sách Trung Dung chia làm hai phần:

• Phần 1: từ chương 1 đến chương 20, là phần chính, gồm những lời của Khổng Tử dạy các học trò về đạo lý trung dung, phải làm sao cho tâm được: tồn, dưỡng, tĩnh, sát; mức ở được gồm đủ: nhân, nghĩa, lễ, trí, tín cho hòa với muôn vật, hợp với lòng Trời để thành người tài giỏi.
• Phần 2: từ chương 21 đến chương 33, là phần phụ, gồm những ý kiến của Tử Tư giảng giải thêm cho rõ ràng ý nghĩa và giá trị của hai chữ trung dung.

Cả hai quyển sách Đại Học và Trung Dung trước đây là những thiên trong Kinh Lễ, sau các Nho gia đời Tống tách riêng ra làm hai quyển để hợp với sách Luận Ngữ và Mạnh Tử thành bộ Tứ Thư.

[sửa] Trích Dẩn

• Ở đời cái gì thung dung thì còn, cấp bách quá thì mất

Việc mà thung dung thì có ý vị

Người mà thung dung thì sống lâu -- Lả Khôn

• Nói phải nghỉ đến làm, làm phải nghỉ đến nói
• Học cho rộng, Hỏi cho kỷ,

Suy nghỉ cho cẩn thận,

Phân biệt cho sáng suốt,

làm việc cho hết lòng.

• Làm bất cứ việc gì cũng phải suy nghỉ trước

Lời nói mà suy nghỉ trước thì không vấp váp

Việc làm mà tính trước thì không thất bại

Tính nết có định trước mới tránh được lổi lầm

• Về nghệ thuật can gián

Khiến người ta nể lời, Không bằng khiến người ta tin lời.

Khiến người ta tin lời, Không bằng khiến người ta vuii vẻ nhận lời.

Đem họa phước mà răn dọa là khiến người ta sợ.

Đem lý lẻ mà răn dụ là khiến người ta tin

Dùng tâm lý mà giác ngộ là khiến người ta vui lòng mà nghe theo.