Bangladesh

Khi mặt trời ngả bóng về tây,
Cả triệu người Bangladesh cũng lìa đời
~ Joan Baez

Bangladesh (tiếng Bengal: বাংলাদেশ) là quốc gia Nam Á. Lãnh thổ từng nằm trong Ấn Độ thuộc Anh, rồi đến Pakistan, Bangladesh độc lập năm 1971. Thủ đô là Dhaka.

Trích dẫn

Tiếng Việt

• 2011, Nguyễn Phan Quế Mai, Trò chuyện với đàn ông Bangladesh

  Cũng vì tư tưởng cam chịu số phận mà Bangladesh tiếp tục là một trong những nước nghèo nhất thế giới. Tôi đã đi qua trên 20 quốc gia, đến rất nhiều vùng nghèo khó, nhưng chưa bao giờ thấy tình trạng nghèo đói cắt vào lòng tê buốt như ở Bangladesh. Trên đường phố có rất nhiều người ăn xin.

Tiếng Bengal

• 1905, Rabindranath Tagore, আমার সোনার বাংলা (Amar Sonar Bangla trở thành Quốc ca Bangladesh)

  আমার সোনার বাংলা, আমি তোমায় ভালোবাসি।
  চিরদিন তোমার আকাশ, তোমার বাতাস, আমার প্রাণে বাজায় বাঁশি॥
  ও মা, ফাগুনে তোর আমের বনে ঘ্রাণে পাগল করে,
  মরি হায়, হায় রে—
  ও মা, অঘ্রানে তোর ভরা ক্ষেতে আমি কী দেখেছি মধুর হাসি॥

  Bangla vàng son của con, con yêu Người tha thiết.
  Mây trời của Người, gió mát của Người, mãi mãi ngân vang tiếng sáo trong tim con.
  Ôi Mẹ hiền, tháng Phagun về, hương xoài thơm phảng phất khiến lòng con ngây ngất,
  Ôi, hạnh phúc xiết bao!
  Ôi Mẹ hiền, tháng Agrahayan sang, trên những cánh đồng trĩu quả, con say sưa ngắm nụ cười ngọt ngào của Người.

• ~, Satyajit Ray

  দেশ তো রাজনৈতিকভাবে ভাগ হয়ে গেছে। কিন্তু আমাদের সংস্কৃতি অখণ্ড ও অবিভাজ্য। গঙ্গার পানির অধিকার যেমন দুই বাংলার মানুষ চায়, তেমনি বাংলা সংস্কৃতির অধিকারও দুই বাংলার মানুষের। এই ঐতিহ্য-চেতনা যদি সারা পৃথিবীর বাংলাভাষী মানুষের মধ্যে জাগানো যায় ও সাম্প্রদায়িকতামুক্ত হতে পারে, হাজার বছরের অসাম্প্রদায়িক সংস্কৃতির ভিত্তিতে একটি কালচারাল নেশন বা সাংস্কৃতিক জাতি গড়ে তুলতে পারে, তাহলে তারা হয়তো বাঙালির মুক্তি আনতে পারে। এই অসাম্প্রদায়িক বাঙালি সাংস্কৃতিক জাতি পরবর্তীকালে অবিভক্ত স্বাধীন বাংলাদেশের সীমানা চিহ্নিত করবে।

  Đất nước bị chia rẽ về mặt chính trị, nhưng nền văn hóa chúng ta là toàn diện và không thể chia cắt. Giống như nhân dân hai miền Bengal muốn có quyền về nước sông Hằng, quyền về văn hóa Bengal cũng vậy. Nếu ý thức truyền thống này có thể được đánh thức trong người Bengal toàn thế giới và có thể thoát khỏi chủ nghĩa cộng sản, có thể xây dựng một quốc gia văn hóa thoát khỏi sự phân rẽ hàng ngàn năm, thì có thể mang đến sự giải phóng người Bengal. Quốc gia văn hóa Bengal thuần nhất này sẽ đánh giấu ranh giới nước Bangladesh độc lập không thể chia cắt về sau.

Xem thêm

• Trung Quốc
• Indonesia
• Iran

Liên kết ngoài

• Bài viết bách khoa Bangladesh tại Wikipedia