Mumbai
Mumbai (tiếng Marathi: मुंबई) (tên cũ Bombay) là thủ phủ bang Maharashtra, thành phố đông dân nhất Ấn Độ, theo một số cách tính thì cũng đông dân nhất thế giới. Mumbai là nơi tọa lạc trung tâm điện ảnh tiếng Hindi Bollywood.
Trích dẫn
[sửa]Tiếng Việt
[sửa]- 1933, Phan Khôi, Cái trình độ hiểu văn của nhà văn chúng ta
- Xưa nay chỉ thấy các nước giành Thượng Hải, Bombay làm thị trường chứ có ai hề thấy nói giành Paris, London làm thị trường?
Tiếng Anh
[sửa]- 1897, Mark Twain, Following the Equator, Chapter 38
- This is indeed India! the land of dreams and romance, of fabulous wealth and fabulous poverty, of splendor and rags, of palaces and hovels, of famine and pestilence, of genii and giants and Aladdin lamps, of tigers and elephants, the cobra and the jungle, the country of a hundred nations and a hundred tongues, of a thousand religions and two million gods, cradle of the human race, birthplace of human speech, mother of history, grandmother of legend, great-grandmother of tradition, whose yesterdays bear date with the mouldering antiquities of the rest of the nations—the one sole country under the sun that is endowed with an imperishable interest for alien prince and alien peasant, for lettered and ignorant, wise and fool, rich and poor, bond and free, the one land that all men desire to see, and having seen once, by even a glimpse, would not give that glimpse for the shows of all the rest of the globe combined.
Even now, after the lapse of a year, the delirium of those days in Bombay has not left me, and I hope never will.- Đây đích thực là Ấn Độ! Vùng đất của những giấc mơ và chuyện tình diễm lệ; của giàu sang tột đỉnh và nghèo khổ đến tận cùng; của gấm vóc lụa là và giẻ rách tả tơi; của lầu son gác tía và túp lều rách nát; của nạn đói và dịch bệnh tai ương; của những thần đèn, gã khổng lồ và chiếc đèn thần Aladdin; của mãnh hổ, voi chiến, của rắn hổ mang và rừng rậm đại ngàn. Đây là đất nước trăm dân tộc trăm ngôn ngữ, ngàn tôn giáo và hai triệu vị thần; là cái nôi nhân loại, nơi khai sinh tiếng nói con người; là mẹ lịch sử, là bà huyền thoại, và bà cố của những truyền thống xa xưa — nơi mà ngày 'hôm qua' của nó đã kịp khai sinh cùng lúc với những cổ vật đang mục nát của phần còn lại trên thế giới. Đó là quốc gia duy nhất dưới ánh mặt trời này được ban tặng sức hút vĩnh cửu bất biến — đối với cả bậc quân vương lẫn gã cùng khổ ngoại bang, đối với kẻ học rộng tài cao lẫn người vô tri thất học, kẻ khôn và người dại, giàu cũng như nghèo, nô lệ hay tự do. Đó là mảnh đất duy nhất mà phàm là con người thì ai ai cũng khao khát được một lần nhìn thấy; và khi đã được chiêm ngưỡng dù chỉ thoáng qua, họ thà đánh đổi tất cả những cảnh tượng tráng lệ nhất trên thế giới này chứ nhất quyết không chịu từ bỏ cái thoáng nhìn định mệnh ấy.
Giờ đây, dẫu một năm dài đã trôi qua, cơn say cuồng của những ngày ở Bombay ấy vẫn không hề rời bỏ tôi, và tôi nguyện cầu nó sẽ mãi mãi ở lại.
- Đây đích thực là Ấn Độ! Vùng đất của những giấc mơ và chuyện tình diễm lệ; của giàu sang tột đỉnh và nghèo khổ đến tận cùng; của gấm vóc lụa là và giẻ rách tả tơi; của lầu son gác tía và túp lều rách nát; của nạn đói và dịch bệnh tai ương; của những thần đèn, gã khổng lồ và chiếc đèn thần Aladdin; của mãnh hổ, voi chiến, của rắn hổ mang và rừng rậm đại ngàn. Đây là đất nước trăm dân tộc trăm ngôn ngữ, ngàn tôn giáo và hai triệu vị thần; là cái nôi nhân loại, nơi khai sinh tiếng nói con người; là mẹ lịch sử, là bà huyền thoại, và bà cố của những truyền thống xa xưa — nơi mà ngày 'hôm qua' của nó đã kịp khai sinh cùng lúc với những cổ vật đang mục nát của phần còn lại trên thế giới. Đó là quốc gia duy nhất dưới ánh mặt trời này được ban tặng sức hút vĩnh cửu bất biến — đối với cả bậc quân vương lẫn gã cùng khổ ngoại bang, đối với kẻ học rộng tài cao lẫn người vô tri thất học, kẻ khôn và người dại, giàu cũng như nghèo, nô lệ hay tự do. Đó là mảnh đất duy nhất mà phàm là con người thì ai ai cũng khao khát được một lần nhìn thấy; và khi đã được chiêm ngưỡng dù chỉ thoáng qua, họ thà đánh đổi tất cả những cảnh tượng tráng lệ nhất trên thế giới này chứ nhất quyết không chịu từ bỏ cái thoáng nhìn định mệnh ấy.
- This is indeed India! the land of dreams and romance, of fabulous wealth and fabulous poverty, of splendor and rags, of palaces and hovels, of famine and pestilence, of genii and giants and Aladdin lamps, of tigers and elephants, the cobra and the jungle, the country of a hundred nations and a hundred tongues, of a thousand religions and two million gods, cradle of the human race, birthplace of human speech, mother of history, grandmother of legend, great-grandmother of tradition, whose yesterdays bear date with the mouldering antiquities of the rest of the nations—the one sole country under the sun that is endowed with an imperishable interest for alien prince and alien peasant, for lettered and ignorant, wise and fool, rich and poor, bond and free, the one land that all men desire to see, and having seen once, by even a glimpse, would not give that glimpse for the shows of all the rest of the globe combined.
Tiếng Marathi
[sửa]- 2010, Sharad Anantrao Joshi, अन्वयार्थ - १, छुपे युद्ध अधिक त्रासदायक
- मुंबईतील दंग्यांमागे आणि बॉम्बस्फोटापासून नायकाच्या हत्येपर्यंत सगळ्या विद्रोहो घटनामागे पाकिस्तानी हात आहे, असे मुख्यमंत्री तर म्हणत आहेतच, गृहमंत्र्यांनीही असेच विधान निक्षून केले आहे. पाकिस्तानच्या भारताविरुद्धच्या छुप्या युद्धाची पंजाब आणि काश्मीर यांबरोबरच मुंबई ही तिसरी आघाडी झाली आहे. पंजाब आणि काश्मीरमधील घातपातांच्या प्रकारांइतकेच प्रकार मुंबईत होत आहेत. तिथल्याइतकीच येथील पोलिस व्यवस्था कोसळली आहे. एवढेच नव्हे तर त्यातील एक मोठा भाग धातुपात्यांना सामील झाला आहे. मुंबई हे देशातील अर्थव्यवहाराचे केंद्रस्थान आहे. मुंबई विस्कळीत झाली तर सगळा देश पक्षाघात झाल्याप्रमाणे निपचित पडेल. मुंबईत जातीय तेढ वाढली तर सारे राष्ट्र जातीयवाद्यांच्या प्रभावाखाली जाईल. काश्मीर आणि पंजाबमधील घातपात देशाच्या महत्त्वाच्या अवयवावर आघात करणारे म्हटले तर पाकिस्तानची भारताविरुद्धची मुंबई आघाडीवरील लढाई ही मर्मघात करणारी आहे.
- Bên cạnh Punjab và Kashmir, Mumbai giờ đây đã trở thành mặt trận thứ ba trong cuộc chiến tranh ngầm của Pakistan chống lại Ấn Độ. Những âm mưu phá hoại diễn ra tại Mumbai cũng hung hãn y như những gì đang xảy ra tại Punjab và Kashmir. Hệ thống cảnh sát nơi đây đã sụp đổ tan tành không kém, tệ hại hơn nữa, một bộ phận lớn trong lực lượng đó đã bắt tay, sa ngã vào hàng ngũ quân phản nghịch. Mumbai vốn là mạch máu, là trung tâm kinh tế toàn bộ quốc gia. Nếu Mumbai bị tê liệt, cả nước sẽ như cơ thể bị đột quỵ, nằm bất động. Nếu hận thù sắc tộc leo thang tại Mumbai, cả dân tộc này sẽ rơi vào vòng kiềm tỏa của những kẻ cực đoan giáo phái. Nếu coi các thế lực phá hoại ở Kashmir và Punjab là nhát dao đâm vào phần cơ thể trọng yếu, thì trận chiến mà Pakistan khơi mào tại mặt trận Mumbai chính là một đòn chí mạng kết liễu yết hầu cả Ấn Độ.
- मुंबईतील दंग्यांमागे आणि बॉम्बस्फोटापासून नायकाच्या हत्येपर्यंत सगळ्या विद्रोहो घटनामागे पाकिस्तानी हात आहे, असे मुख्यमंत्री तर म्हणत आहेतच, गृहमंत्र्यांनीही असेच विधान निक्षून केले आहे. पाकिस्तानच्या भारताविरुद्धच्या छुप्या युद्धाची पंजाब आणि काश्मीर यांबरोबरच मुंबई ही तिसरी आघाडी झाली आहे. पंजाब आणि काश्मीरमधील घातपातांच्या प्रकारांइतकेच प्रकार मुंबईत होत आहेत. तिथल्याइतकीच येथील पोलिस व्यवस्था कोसळली आहे. एवढेच नव्हे तर त्यातील एक मोठा भाग धातुपात्यांना सामील झाला आहे. मुंबई हे देशातील अर्थव्यवहाराचे केंद्रस्थान आहे. मुंबई विस्कळीत झाली तर सगळा देश पक्षाघात झाल्याप्रमाणे निपचित पडेल. मुंबईत जातीय तेढ वाढली तर सारे राष्ट्र जातीयवाद्यांच्या प्रभावाखाली जाईल. काश्मीर आणि पंजाबमधील घातपात देशाच्या महत्त्वाच्या अवयवावर आघात करणारे म्हटले तर पाकिस्तानची भारताविरुद्धची मुंबई आघाडीवरील लढाई ही मर्मघात करणारी आहे.
