Phục Hưng

Bữa tối cuối cùng của Leonardo da Vinci năm 1495-1498

Phục Hưng (tiếng Ý: Rinascimento) là một phong trào văn hóa thường được xem là bao gồm giai đoạn từ thế kỷ 15 đến thế kỷ 17, khởi đầu tại Firenze (Ý) vào Hậu kỳ Trung Đại, sau đó lan rộng ra phần còn lại của châu Âu trên những quy mô và mức độ khác nhau.

Trích dẫn thời Phục Hưng

Tiếng Ý

• Thế kỷ 14, Giovanni Boccaccio, Decameron (Mười ngày), Ngày thứ nhất, Lời giới thiệu

  Quantunque volte, graziosissime donne, meco pensando riguardo quanto voi naturalmente tutte pietose siate, tante conosco che la presente opera al vostro giudicio avrá grave e noioso principio, sí come è la dolorosa ricordazione della pestifera mortalitá trapassata, universalmente a ciascuno che quella vide o altramenti conobbe dannosa e lagrimevole molto, la quale essa porta nella sua fronte. Ma non voglio per ciò che questo di piú avanti leggere vi spaventi, quasi sempre tra’ sospiri e tra le lagrime leggendo dobbiate trapassare. Questo orrido cominciamento vi fia non altramenti che a’ camminanti una montagna aspra ed erta, appresso la quale un bellissimo piano e dilettevole sia riposto, il quale tanto piú viene loro piacevole quanto maggiore è stata del salire e dello scendere la gravezza. E sí come la stremitá dell’allegrezza il dolore occupa, cosí le miserie da sopravvegnente letizia sono terminate.

  Thưa các nữ độc giả đáng mến, cứ mỗi lần tự ngẫm tôi nhận thấy nữ giới bản chất là đa cảm thì tôi lại tự nhủ cuốn sách này sẽ bắt đầu bằng cách gây cho các bạn một ấn tượng đau xót. Bệnh dịch hạch chết chóc ngày nay đã qua, nhưng ký ức về nó rất nặng nề đối với tất cả những ai đã chứng kiến hoặc nghe kể lại những tàn phá của nó, đó là tiền đề cho cuốn sách của tôi. Nhưng tôi muốn các bạn vì sợ hãi mà không dám đọc tiếp. Các bạn đừng tưởng rằng đọc tiếp sách này thì mắt sẽ ướt đẫm lệ và luôn luôn phải thở dài. Phải chăng đây là cơn ác mộng của phần mở đầu. Các bạn hãy tưởng tượng một qua núi vách đá cheo leo hiện ra đột ngột trước mặt các du khách, nhưng liền ngay bên cạnh là một cánh đồng mà vẻ đẹp càng quyến rũ và lôi cuốn họ khi họ mệt lử vì leo xuống núi vất vả. Nếu như sự đau xót là ở kề sát sự sung sướng thì những buồn khổ sẽ tan đi khi mềm vui chợt đến.

  Khi nghĩ đến nữ giới thân mến vốn có trái tim hay xúc động và đồng cảm, tôi càng đoan chắc rằng lời mở đầu này hẳn nào cũng gây buồn phiền và ghê tởm, vì cái kỉ niệm kinh hoàng mà nó sẽ kể lại về bệnh dịch hạch khủng khiếp đã tàn phá đã mang những nơi nó xâm nhập. Tuy nhiên, ý định của tôi không phải vì cảnh tượng đó mà chuyển hướng độc tác phẩm này, trái lại, để làm cho những truyện tiếp theo lời mở đầu buồn bã này được dễ chịu hơn với quý vị. Một du khách vất vả trèo lên một ngọn núi dựng đứng chỉ có thể được hưởng một thứ vui êm dịu khi lên đến đỉnh rồi, anh ta nhìn thấy trước mặt mình cả một đồng bằng mênh mông và tuyệt diệu. Cũng vậy, tôi dám hứa với quý bà quý cô yêu kiều rằng phần tiếp theo sẽ đến bù xứng đáng nỗi buồn phiền mà phần mở đầu có thể gây ra cho quý vị.

Tiếng Tây Ban Nha

• 1605, Miguel de Cervantes, Don Quijote de la Mancha (Don Quijote), tập 1, Lời nói đầu

  Procurad también que, leyendo vuestra historia, el melancólico se mueva a risa, el risueño la acreciente, el simple no se enfade, el discreto se admire de la invención, el grave no la desprecie, ni el prudente deje de alabarla.

  Làm sao khi đọc sách của anh, người buồn phải bật cười, người vui thấy vui thêm, người kém cỏi không chán, người tài giỏi phải khâm phục, người khó tính không chê, người khôn ngoan phải khen ngợi.

Trích dẫn khác

Tiếng Việt

• 1917, Phạm Quỳnh, Tổ triết-học nước Pháp : ông Descartes cùng sách « Phương-pháp-luận »

  Tự đời Cổ-học-phục-hưng (Renaissance), nhất là từ ông Descartes, thì triết-học tức là khoa-học ngày nay, cái mục-đích, cái tôn-chỉ, cái phương-pháp cũng thế. Cái phương-pháp của ông Descartes cũng như cái thực-nghiệm phương-pháp ngày nay, chủ sự hỗn-hợp cả khoa-học cùng triết-học.

Xem thêm

• Người Viking
• Thời kỳ Khai Sáng
• Nội chiến Hoa Kỳ

Liên kết ngoài

• Bài viết bách khoa Phục Hưng tại Wikipedia