Bước tới nội dung

Timothy Leary

Bộ sưu tập danh ngôn mở Wikiquote
Tự mình tư duy và tra vấn quyền lực.

Timothy Francis Leary (22 tháng 10 năm 1920 – 31 tháng 5 năm 1996) là một nhà văn, nhà tâm lý học người Mỹ, người tích cực vận động cho việc nghiên cứu và sử dụng chất thức thần, đồng thời là biểu tượng của phong trào phản văn hóa thập niên 1960 kiêm nhà thiết kế phần mềm máy tính. Ông nổi tiếng nhất với vai trò cổ vũ các lợi ích trị liệu và tâm linh của LSD. Trong thập niên 1960, ông đã sáng tạo và phổ biến khẩu hiệu nổi tiếng: "Bật lên, hòa nhịp, thoát ly" (Turn on, tune in, drop out).

Danh ngôn

[sửa]
Tôi khẳng định rằng The Beatles là những kẻ đột biến. Những hình mẫu tiền thân của các tác nhân tiến hóa được Thượng đế phái đến…
Để miêu tả những gì bên ngoài, bạn trở thành một nhà khoa học. Để miêu tả trải nghiệm, bạn trở thành một nghệ sĩ.
Khi bạn dạy ai đó cách thể hiện sáng tạo (tức là liên kết các biểu tượng chết theo những tổ hợp mới), bạn mở rộng tiềm năng trải nghiệm của họ một cách sâu rộng và phong phú hơn.
Nếu muốn thay đổi cách mọi người phản hồi với bạn, hãy thay đổi cách bạn đối đãi với mọi người.
Chúng ta đang đối diện với một thế hệ được giáo dục tốt nhất trong lịch sử... Vấn đề là chẳng ai đem lại cho họ điều gì mới mẻ. Họ sở hữu một bộ não được trau chuốt tề chỉnh nhưng lại không biết đi về đâu.
Giống loài của chúng ta đang đối mặt với một sự thật đáng sợ đến kinh hoàng rằng: chúng ta chẳng biết mình là ai, hay đang trôi dạt về đâu giữa đại dương hỗn loạn này...
Chất thức thần không tự tạo ra trải nghiệm siêu việt. Nó đơn thuần đóng vai trò như chiếc chìa khóa hóa học — mở toang tâm trí, giải phóng hệ thần kinh khỏi các khuôn mẫu và cấu trúc thông thường.
  • Chúng tôi luôn khuyến cáo mọi người: Đừng bao giờ dùng LSD trừ khi bạn đã chuẩn bị thật kỹ lưỡng, trừ khi bạn có sự chuẩn bị rõ ràng để bước ra khỏi giới hạn tâm trí thông thường của mình. Đừng dùng nếu không có một người dày dạn kinh nghiệm ở bên cạnh dẫn lối. Và cũng đừng dùng trừ khi bạn đã sẵn sàng đón nhận việc góc nhìn về bản thân cũng như cuộc đời mình bị biến đổi một cách triệt để, bởi vì bạn sẽ trở thành một con người khác, và bạn cần sẵn sàng đối diện với khả năng này.
    • Phim tài liệu của CBC: How To Go Out of Your Mind: The LSD Crisis (1966)
  • Người ta hay dùng từ "tự nhiên"… Điều tự nhiên đối với tôi là những loài thực vật có khả năng tương tác trực tiếp với hệ thần kinh. Còn những thứ tôi coi là nhân tạo chính là bốn năm theo học ở Harvard, là Kinh Thánh, là nhà thờ chính tòa Thánh Patrick, cùng những bài giảng tại trường Chúa nhật.
    • LSD: Methods of Control (1966)
  • Art chắc chắn đã kiếm được bộn tiền và xuất hiện dày đặc trên các chương trình — ông ta tìm được một chân trong Nhà Trắng dưới thời Nixon bằng cách dựa vào cái chết của chính con gái mình. Và tôi thấy điều đó thật quái gở! Thật kinh tởm.
    • Trong một cuộc phỏng vấn với Stanley Siegel (khoảng 1977), qua bình luận điện thoại của Art Linkletter — người đã quy kết cái chết của con gái mình là do dính líu đến LSD.
  • Tôi khẳng định rằng The Beatles là những kẻ đột biến. Những hình mẫu tiền thân của các tác nhân tiến hóa được Thượng đế phái đến, được ban phát một quyền năng huyền bí để kiến tạo nên một giống loài nhân loại mới — một thế hệ trẻ trung của những con người tự do và tràn ngập tiếng cười.
    • Dẫn lại trong Shout! (1981) của Philip Norman, tr. 365; và trong An Encyclopedia of Quotations about Music (1981) của Nat Shapiro, tr. 303
  • Để miêu tả những gì bên ngoài, bạn trở thành một nhà khoa học. Để miêu tả trải nghiệm nội tâm, bạn trở thành một nghệ sĩ. Sự phân định rạch ròi xưa cũ giữa giới nghệ sĩ và các nhà khoa học phải biến mất. Mỗi lần chúng ta dạy một đứa trẻ cách sử dụng chuẩn xác một biểu tượng ngoại cảnh, ta cũng phải dành ngần ấy thời gian để dạy đứa trẻ cách phân tách và tái cấu trúc ngữ pháp bên ngoài nhằm biểu đạt thế giới bên trong. Việc đào tạo nghệ sĩ và những người sáng tạo có thể là một quy trình trực diện, gần như mang tính cơ học. Khi bạn dạy ai đó cách thể hiện sáng tạo (tức là liên kết các biểu tượng chết theo những tổ hợp mới), bạn mở rộng tiềm năng trải nghiệm của họ một cách sâu rộng và phong phú hơn.
    • Changing My Mind, Among Others : Lifetime Writings (1982), tr. 76; cũng xuất hiện trong Change Your Brain (2000), tr. 72
  • Nếu muốn thay đổi cách mọi người phản ứng với bạn, hãy thay đổi cách bạn đối đãi với mọi người.
    • Changing My Mind, Among Others (1982)
  • "Bật lên" (Turn on) có nghĩa là đi sâu vào bên trong để kích hoạt cỗ máy thần kinh và di truyền của bạn. Hãy trở nên nhạy bén với nhiều tầng mức ý thức phong phú cùng những tác nhân cụ thể khơi mở chúng. Thức thần là một trong những phương cách để đạt tới cứu cánh này. "Hòa nhịp" (Tune in) nghĩa là tương tác một cách hài hòa với thế giới xung quanh — hiện thực hóa, cụ thể hóa và biểu đạt những góc nhìn nội tâm mới của bạn ra bên ngoài. "Thoát ly" (Drop out) gợi ý một tiến trình tự nguyện, có chọn lọc và đầy thanh thoát nhằm tách rời khỏi những ràng buộc vô thức hoặc bị ép buộc. "Thoát ly" biểu thị sự tự lực, sự khám phá bản thể độc nhất của chính mình, cùng cam kết hướng tới tính linh động, sự lựa chọn và đổi thay. Thật đáng tiếc khi những giải thích của tôi về tiến trình phát triển cá nhân tuần tự này lại thường bị diễn giải sai lệch thành "Cứ phê pha rồi vứt bỏ mọi hoạt động xây dựng xã hội."
    • Flashbacks (1983)
  • Phụ nữ mưu cầu bình đẳng với đàn ông là những người thiếu tham vọng.
    • Trích dẫn trong Third and Possibly the Best 637 Best Things Anybody Ever Said (1987) của Robert Byrne, mục #40
  • Chúng ta đang đối diện với một thế hệ được giáo dục tốt nhất trong lịch sử. Họ có học vấn gấp trăm lần ông bà mình, và tinh tế gấp mười lần. Chưa từng có một nhóm người nào cởi mở tư duy đến thế. Vấn đề chỉ là chẳng ai đem lại cho họ điều gì mới mẻ. Họ sở hữu một bộ não được trau chuốt tề chỉnh nhưng lại không biết đi về đâu.
    • Phỏng vấn bởi David Sheff trên tạp chí Rolling Stone số kỷ niệm 20 năm (1987)
  • Tự mình tư duy và tra vấn quyền lực.
    • Bài ghi âm của Timothy Leary trong đĩa Sound Bites from the Counter Culture (1989)
  • Đó là cánh tả của CIA đang tranh luận với cánh hữu của CIA mà thôi.
    • Bình luận về chương trình Crossfire của đài CNN, dẫn trong tạp chí Rolling Stone (14 tháng 12 năm 1989)
  • Tôi luôn coi bản thân — kể từ thời khắc hiểu được ý nghĩa của từ này — tôi luôn coi mình là một người theo Ngoại giáo (Pagan).
    • Tại Đại hội Tân Ngoại giáo Starwood (tháng 7 năm 1991), ghi âm trong Timothy Leary Live at Starwood (2001) bởi Hiệp hội Khám phá Ý thức, ISBN 1-59157-002-6
  • Vũ trụ chính là một bài kiểm tra trí thông minh
    • Dẫn trong Cosmic Trigger I: The Final Secret of the Illuminati (1977) của Robert Anton Wilson, tr. 170
  • Trong suốt lịch sử nhân loại, khi giống loài của chúng ta đối mặt với sự thật đáng sợ đến kinh hoàng rằng ta không biết mình là ai, hay đang đi về đâu trong đại dương hỗn loạn này, chính các giới cầm quyền — chính trị, tôn giáo, giáo dục — đã tìm cách vỗ về chúng ta bằng cách áp đặt trật tự, quy tắc, luật lệ, nhồi nhét và định hình trong tâm trí ta thế giới quan của họ. Để tự mình tư duy, bạn buộc phải tra vấn quyền lực và học cách đặt mình vào trạng thái dễ tổn thương nhưng cởi mở, một sự mong manh đầy bối rối và hỗn độn để tự định hình nhận thức cho chính mình.
    • How to Operate Your Brain (1994), bài dẫn thiền do chính Timothy Leary đọc trên nền nhạc.
  • Tôi ủng hộ 100% việc sử dụng chất kích thích một cách thông minh, và phản đối 1.000% việc lạm dụng chúng một cách vô thức, bất kể đó là caffeine hay LSD. Và các chất này vốn dĩ không phải là trọng tâm trong cuộc đời tôi.
    • Chaos and Cyber Culture (1994)
  • Trải nghiệm thức thần là một chuyến du hành đến những cảnh giới ý thức mới. Biên độ và nội dung của trải nghiệm này là vô hạn, nhưng nét đặc trưng của nó là sự vượt thoát khỏi những khái niệm ngôn từ, khỏi chiều kích không gian – thời gian, và vượt lên trên cả bản ngã hay căn tính. Những trải nghiệm mở rộng ý thức như vậy có thể diễn ra theo nhiều cách: qua sự tước bỏ cảm giác, các bài tập yoga, thiền định kỷ luật, những trạng thái xuất thần tôn giáo hay thẩm mỹ, hoặc xuất hiện tự phát. Gần đây nhất, chúng mở ra cho bất kỳ ai thông qua việc hấp thụ các chất thức thần như LSD, psilocybin, mescaline, DMT... Dĩ nhiên, bản thân chất này không tạo ra trải nghiệm siêu việt. Nó đơn thuần đóng vai trò như một chiếc chìa khóa hóa học — mở toang tâm trí, giải phóng hệ thần kinh khỏi các khuôn mẫu và cấu trúc thông thường.
    • The Psychedelic Experience (1995)
  • Về cơ bản ông ta là một diễn viên hài lãng mạn. … Ông ta là một đặc vụ chính phủ xông vào phòng ngủ của chúng tôi lúc nửa đêm. Chúng tôi hoàn toàn có quyền bắn hạ ông ta. Nhưng trong đời tôi chưa từng sở hữu một món vũ khí nào, và tôi cũng chẳng hề có ý định sở hữu, dù tôi từng là tay thiện xạ xuất sắc tại West Point với cả súng trường Garand, Springfield lẫn súng máy. Tôi còn là chuyên gia về lựu pháo. Tôi biết cách vận hành những cỗ máy sát thương này, nhưng chưa bao giờ và sẽ không bao giờ để một khẩu súng nào quanh mình.
    • Bình luận về phát biểu năm 1994 của G. Gordon Liddy liên quan đến việc nổ súng vào các đặc vụ ATF đột nhập, và vụ đột kích năm 1966 do Liddy chỉ huy khiến Leary bị bắt; trong bài phỏng vấn năm 1995 "Timothy Leary Revisited", trích từ Paul Krassner's Impolite Interviews (1999) của Paul Krassner, tr. 304
  • Độc thần giáo là thứ tôn giáo nguyên thủy tập trung ý thức con người vào thứ Quyền lực Bầy đàn. Chỉ có Duy nhất một Thượng đế và Danh xưng của Ngài là _______ (hãy điền nhãn hiệu bầy đàn vào đây). Nếu chỉ có một Thượng đế duy nhất, thì sẽ chẳng còn sự lựa chọn, không có phương án thay thế, không có quyền lựa chọn thực tại. Khi ấy chỉ còn lại sự Phục tùng hoặc Dị giáo. Từ "Hồi giáo" vốn có nghĩa là "phục tùng". Tư thế cơ bản của Kitô giáo là quỳ gối. Xin ý Cha được thể hiện.
    • The Intelligence Agents (1996)
Bạn chỉ trẻ tương đương với lần gần nhất bạn thay đổi suy nghĩ của mình.
  • Mỗi tôn giáo đều có một chiêu thức riêng để biến bạn thành nạn nhân. Người Kitô giáo bảo "ngươi là kẻ có tội", và tốt nhất là bạn nên kéo khóa quần lại, dâng tiền cho Giáo hoàng, rồi chúng tôi sẽ dành cho bạn một căn phòng nơi khách sạn trên thiên đàng.
    • Timothy Leary's Last Trip (1997)
  • Chúng tôi coi mình như những nhà nhân học đến từ thế kỷ 21, trú ngụ trong một khoang thời gian đặt giữa thời kỳ tăm tối của thập niên 1960. Trên tiền đồn không gian này, chúng tôi nỗ lực gầy dựng một ngoại giáo mới và một sự hiến dâng mới cho cuộc đời như một tác phẩm nghệ thuật.
    • Về Viện Castalia tại Millbrook, New York; dẫn trong Storming Heaven : LSD and the American Dream (1998) của Jay Stevens, tr. 208
  • Bạn chỉ trẻ tương đương với lần gần nhất bạn chịu thay đổi suy nghĩ của mình.
    • Dẫn trong Office Yoga : Simple Stretches for Busy People (2000) của Darrin Zeer, tr. 52
  • Trong thời đại thông tin, người ta không dạy triết học theo cách từng làm sau thời kỳ phong kiến nữa. Bạn phải trình diễn nó. Nếu Aristotle còn sống đến ngày nay, chắc hẳn ông ấy đã làm chủ trì một chương trình tọa đàm truyền hình.
    • Dẫn trong The Best Advice Ever for Teachers (2001) của Charles McGuire và Diana Abitz, tr. 57
  • Tại sao lại không?
    • Được lặp đi lặp lại với nhiều ngữ điệu khác nhau, đây là một trong những lời nói cuối cùng của ông trước khi qua đời (31 tháng 5 năm 1996), theo tường thuật trong "Timothy Leary's Last Moments" của Carol Rosin. Một số nguồn khác cho rằng từ mạch lạc cuối cùng của ông là "Tuyệt mỹ".
  • Đã có thời, những thiết bị làm biến đổi nhận thức như kính hiển vi và kính thiên văn từng bị cấm đoán vì chính xác cùng lý do mà các loài thực vật thức thần bị cấm sau này: Chúng cho phép chúng ta nhìn thấu vào những góc cạnh và khu vực của sự Hỗn mang.
    • Dẫn trong Pronoia Is the Antidote for Paranoia : How the Whole World Is Conspiring to Shower You with Blessings (2005), của Rob Brezsny, tr. 8
  • Nền văn minh thật khó mà chịu đựng nổi, nhưng đứng ở đỉnh cao của nó thì đỡ ngột ngạt hơn đôi chút.
    • Dẫn trong Still Casting Shadows : A Shared Mosaic of U.S. History (2006) của B. Clay Shannon, tr. 376
  • Tôi đã để lại chỉ dẫn cụ thể rằng tôi không muốn được hồi sinh trong một nhiệm kỳ tổng thống thuộc phe Cộng hòa.
    • Nói về ý định hồi sinh khi ông cân nhắc việc đóng băng thi thể sau khi chết, dẫn trong The Nastiest Things Ever Said About Republicans (2006) của Martin Higgins, tr. 130
  • Bảy triệu người đã được tôi khai sáng tâm trí, vậy mà chỉ có một trăm nghìn người từng ghé qua nói lời cảm ơn.
    • Don Lattin, The Harvard Psychedelic Club (2010), tr. 202
  • Cuốn Tử thư Tây Tạng bề ngoài là một cuốn sách mô tả những trải nghiệm được dự đoán tại thời điểm lâm chung, trong suốt giai đoạn trung gian kéo dài bốn mươi chín ngày (bảy lần bảy), và trong quá trình tái sinh vào một thể xác mới. Tuy nhiên, đây chỉ là cái khung bên ngoài mà các Phật tử Tây Tạng dùng để che chở cho những giáo lý huyền nhiệm của họ. … Ý nghĩa mật truyền, theo cách diễn giải trong cẩm nang này, chính là sự chết đi và tái sinh của bản ngã, chứ không phải của thể xác. Lạt ma Govinda đã chỉ rõ điều này trong lời tựa khi viết: "Đây là cuốn sách dành cho người đang sống cũng như kẻ lâm chung." Ý nghĩa mật truyền của tác phẩm thường ẩn giấu dưới nhiều tầng biểu tượng. Nó không dành cho số đông độc giả phổ thông. Nó được viết ra để chỉ những ai được đích thân một vị đạo sư dẫn dắt vào các giáo lý huyền bí của Phật giáo mới hiểu nổi, đi vào trải nghiệm chết-và-tái-sinh ngay trước lúc lâm chung. Những giáo lý này đã được gìn giữ nghiêm mật suốt nhiều thế kỷ vì e sợ rằng việc áp dụng ngây thơ hoặc bất cẩn sẽ gây ra tai họa.
    • The Psychedelic Experience (1964), tr. 12
  • Các tác phẩm của Giger khiến chúng ta bất an, sợ hãi, chính bởi biên độ thời gian tiến hóa khổng lồ trong đó. Nó cho ta thấy quá rõ ràng nguồn gốc chúng ta đến từ đâu và ta đang đi về đâu.
    • Nhận định về nghệ sĩ theo trường phái siêu thực H. R. Giger. Martin, Douglas (14 tháng 5 năm 2014). “H. R. Giger, Swiss Artist, Dies at 74; His Vision Gave Life to 'Alien' Creature”. New York Times. Truy cập ngày 14 tháng 5 năm 2014.

Phỏng vấn trên tạp chí Playboy (1966)

[sửa]
Tạp chí Playboy, tháng 9 năm 1966
  • Một nguồn năng lượng khổng lồ từ từng thớ thịt của cơ thể bạn được giải phóng khi dùng LSD — đặc biệt là năng lượng tính dục. Không còn nghi ngờ gì nữa, LSD là chất kích dục mạnh mẽ nhất từng được con người khám phá.

Diễn đàn Trường Luật Harvard (1966)

[sửa]
Theo bài viết "Leary calls LSD 'sacrament'" trên tờ The Tech (8 tháng 11 năm 1966), tr. 6
Ngôn ngữ của Thượng đế không phải là tiếng Anh hay tiếng La Tinh; ngôn ngữ của Thượng đế mang tính tế bào và phân tử.
  • Sự lạm dụng thuốc duy nhất chính là sự áp đặt kiểm soát thuốc của người này lên người khác. ...Sự kiểm soát duy nhất có ý nghĩa là tự kiểm soát.
  • Những gì tôi cảm nhận, tin tưởng hay trải nghiệm là việc riêng của tôi; còn những gì tôi hành động ra bên ngoài mới là chuyện của tất cả chúng ta; hãy tưởng thưởng hay trừng phạt tôi dựa trên việc tôi có chơi trò chơi này một cách đàng hoàng — đúng đắn và hợp đạo đức — hay vô đạo đức.
  • Có một ranh giới mong manh giữa cái bên ngoài và cái bên trong, ranh giới đó được xác định chính xác bởi các cơ quan cảm giác, làn da và việc tiếp nhận những thứ ngoại lai vào cơ thể. Ý thức bị biến đổi bởi các biến cố và vật thể vật lý tác động lên các giác quan hoặc được nạp vào cơ thể.
    Tên gọi truyền thống dành cho các đối tượng hoặc quy trình bên ngoài có khả năng biến đổi nội tâm của bạn chính là "bí tích". Bí tích là những phương tiện hữu hình và cụ thể giúp đưa bạn đến gần với tính thiêng liêng của chính mình.
  • Ngôn ngữ của Thượng đế không phải là tiếng Anh hay tiếng La Tinh; ngôn ngữ của Thượng đế mang tính tế bào và phân tử.
  • Bất cứ thứ gì tác động đến các giác quan của bạn… đều là chuyện riêng của bạn. Nếu bạn muốn tự sát bằng nicotine hay cyanide, đó cũng là chuyện của bạn.

Start your own Religion (1967)

[sửa]
Về sau được tái bản trong The Politics of Ecstasy (1968) và Turn On, Tune In, Drop Out (1999)
Biểu hiện trung gian ấy của tiến trình thiêng liêng mà ta gọi là mã DNA đã dành suốt 2 tỷ năm qua để biến hành tinh này thành một vườn Địa Đàng.
  • Biểu hiện trung gian ấy của tiến trình thiêng liêng mà ta gọi là mã DNA đã dành suốt 2 tỷ năm qua để biến hành tinh này thành một vườn Địa Đàng. Một mạng lưới tinh vi đã được dệt nên, một tấm vải mỏng manh gồm hóa chất - điện năng - hạt giống - mô tế bào = sinh vật = giống loài. Một sự hòa hợp tràn ngập hân hoan và nhịp nhàng của các chu chuyển năng lượng đang bén rễ sâu trong lớp đất mặt dày 12 inch bao bọc lấy phần lõi đá - kim loại - lửa của hành tinh này.
  • Mục đích của đời sống là sự khám phá mang tính tôn giáo
  • Từng xã hội riêng lẻ khởi đầu bằng sự thích nghi hài hòa với môi trường, nhưng rồi cũng như mỗi cá nhân, nhanh chóng rơi vào cái bẫy của những chuỗi hành vi lặp đi lặp lại, giả tạo và mất khả năng thích ứng.
    Khi hành vi và ý thức của một cá nhân bị trói chặt vào một chuỗi những hành động rập khuôn bên ngoài, người đó chẳng khác nào một người máy vô hồn, và đã đến lúc người đó phải chết đi để được tái sinh. Đã đến lúc phải "thoát ly", "bật lên" và "hòa nhịp".
    Thời kỳ bị cơ giới hóa này được gọi là Thời kỳ Kali Yuga, Kỷ nguyên của Xung đột và Đế chế...
    • Mục đích của đời sống là sự khám phá mang tính tôn giáo
  • Những hành động biểu đạt một cách có ý thức nhịp điệu "bật lên, hòa nhịp, thoát ly" chính là tôn giáo.
    Người thông tuệ dành trọn cuộc đời mình duy nhất cho cuộc kiếm tìm tâm linh — bởi chỉ ở đó mới tìm thấy sự xuất thần và ý nghĩa đích thực.
    Mọi thứ khác chỉ là những cuộc tranh cãi mang tính cạnh tranh (hoặc sự sẻ chia giả tạo kiểu Hollywood) về những đạo cụ trên sân khấu.
    • Thoát ly, Bật lên, Hòa nhịp.

The Politics of Ecstasy (1968)

[sửa]
Tác phẩm này được xuất bản thành hai tập: Chương 1–11 là cuốn Politics of Ecstasy (1999) và Chương 12–22 là cuốn Turn On, Tune In, Drop Out (1999)
Bằng từ "thoát ly", ý tôi là tách rời bản thân khỏi sự dính mắc vào những trò chơi xã hội trần tục bên ngoài.
  • Thức thần là tôn giáo của nhân dân — Hy vọng duy nhất là "Dope"
    • Tiêu đề phần trong chương "The Seven Tongues of God"
  • Nếu bạn thực sự nghiêm túc với đức tin của mình, nếu thực sự muốn dấn thân vào hành trình tâm linh, bạn phải học cách sử dụng các hợp chất hóa học tác động tâm thần. Chất kích thích tâm trí chính là tôn giáo của thế kỷ 21. Theo đuổi đời sống tôn giáo ngày nay mà không dùng đến các chất thức thần chẳng khác nào nghiên cứu thiên văn bằng mắt trần chỉ vì người ta từng làm thế vào thế kỷ thứ nhất sau Công nguyên, kèm theo lý lẽ rằng kính viễn vọng là thứ phi tự nhiên.
    • "The Seven Tongues of God"
  • Lời khuyên của tôi dành cho chính mình và cho mọi người, đặc biệt là giới trẻ, là hãy bật lên, hòa nhịp và thoát ly. Bằng từ "thoát ly", ý tôi là tách rời bản thân khỏi sự dính mắc vào những trò chơi xã hội trần tục bên ngoài. Nhưng việc thoát ly này phải diễn ra từ nội tâm trước khi biểu hiện ra bên ngoài. Tôi không khuyên lũ trẻ bỏ học; tôi không bảo mọi người bỏ việc. Đó chỉ là hệ quả tất yếu của quá trình bật lên và hòa nhịp.
    • A Trip with Paul Krassner
  • Lời khuyên của tôi dành cho mọi người hôm nay là: Nếu bạn coi trọng cuộc đời, nếu bạn coi trọng hệ thần kinh của mình, nếu bạn coi trọng các cơ quan cảm giác và tiến trình năng lượng, bạn phải bật lên, hòa nhịp và thoát ly.
    • "Neurological Politics"

Flashbacks, An Autobiography (1983)

[sửa]
"Come Together"
  • John Lennon hỏi anh có thể giúp gì cho chiến dịch tranh cử thống đốc của tôi.
    "Hãy viết một bài hát vận động," tôi đáp.
    "Được thôi," John nói, "chủ đề là gì?"
    "Khẩu hiệu chiến dịch của chúng tôi là 'Hãy đến cùng nhau (Come together), gia nhập bữa tiệc.'"
    "Tựa đề tuyệt đấy," John thốt lên. Anh chộp lấy cây đàn guitar và bắt đầu ngẫu hứng:
Hãy đến cùng nhau ngay lúc này.
Đừng đợi đến ngày mai, đừng đi một mình,
Hãy đến cùng nhau ngay lúc này,
Cùng với tôi.
  • Lần đầu đề nghị John Lennon viết bài hát cho chiến dịch tranh cử Thống đốc bang California của mình; giai điệu này về sau đã phát triển thành ca khúc "Come Together" của ban nhạc The Beatles, tr. 281
  • Ngồi trong phòng giam, tôi sững sờ khi nghe đài phát thanh rock địa phương phát một bài hát mới toanh của The Beatles có tựa đề "Come Together". Dù phiên bản mới rõ ràng là một bước tiến vượt bậc cả về âm nhạc lẫn ca từ so với bài hát tranh cử của tôi, tôi vẫn thấy hơi chạnh lòng vì Lennon đã qua mặt mình như vậy. (Tôi phải giải thích rằng ngay cả những người dễ tính nhất cũng trở nên khá nhạy cảm trước sự ngó lơ của xã hội khi đang ở trong tù). Khi tôi gửi một bức thư phản đối nhẹ nhàng tới John, anh đã hồi đáp với sự hóm hỉnh và quyến rũ rất đặc trưng của Lennon: rằng anh là một thợ may, còn tôi là người khách đặt may bộ vest nhưng chẳng bao giờ quay lại lấy. Vậy nên anh đành bán nó cho người khác.
    • tr. 388

Câu nói bị gán ghép sai

[sửa]
  • Dấu hiệu của một kẻ tồi tệ là việc không thể bận tâm đến chuyện của chính mình.
    • Dù đôi khi được gán cho Leary trên Internet, không có nguồn tư liệu xuất bản nào xác thực điều này. Đây là câu trích dẫn sai từ một bản đọc của William S. Burroughs có tựa đề M.O.B.. Câu nói này vốn là phần mở rộng từ phát ngôn của Burroughs trong tác phẩm The Place of Dead Roads (1983), tr. 155:
Bạn là một người phát hiện những kẻ tồi tệ. Đó là một công việc đáng làm. … Chúng tôi nhận thấy phần lớn rắc rối trên thế giới đều do 10 đến 20 phần trăm những kẻ không biết lo chuyện của mình gây ra, đơn giản vì chúng chẳng có việc gì của riêng mình để lo, cũng giống như virus đậu mùa vậy … Dấu hiệu của một kẻ tồi tệ chính là việc hắn luôn cho rằng mình phải "đúng".
  • Nhưng tất cả chúng đều mang lại cùng một hiệu quả, đó là sắp xếp lại những gì bạn từng cho là thực, và nhắc bạn nhớ về vẻ đẹp của những điều vô cùng bình dị. Bạn quên mất, bởi vì bạn quá bận rộn chạy từ A đến Z, mà quên rằng còn có 24 chữ cái ở giữa...
    Bạn bật lên... hòa nhịp... và rồi bạn thoát ly...
    • Grace Slick và Leary đều được trích dẫn trong ca khúc "Drop out" của ban nhạc Infected Mushroom thuộc đĩa đơn mở rộng Deeply Disturbed (2003), nhưng chỉ có đoạn cuối cùng là thực sự dẫn lời Leary.
  • LSD là một chất thức thần đôi khi gây ra hành vi loạn thần ở những người... CHƯA TỪNG sử dụng nó.
    • Được Terence McKenna gán cho Leary trong một bài nói chuyện ("The World and Its Double", 11 tháng 9 năm 1993, Sierra Madre, CA), dù chính McKenna cũng xác nhận rằng Leary phủ nhận mình từng nói câu này.

Nhận định về Leary

[sửa]
Ông ấy thực sự là bậc thầy trong việc làm cho cỗ xe rỉ sét trong tâm trí bạn chuyển bánh trở lại. ~ Ken Kesey
Có lẽ Kẻ Trêu Đùa (The Trickster) đã nói đúng nhất khi châm biếm: "Bạn nhận được một Timothy Leary đúng như những gì bạn xứng đáng." ~ Don Lattin
Người đàn ông nguy hiểm nhất còn sống. ~ Richard Nixon
  • Những định kiến tiêu cực về phụ nữ Do Thái từng lan tràn khắp cánh tả và phong trào phản văn hóa, khiến những phụ nữ cấp tiến càng khó thừa nhận danh tính Do Thái của mình. Naomi Weisstein từng nhớ lại một sự cố khi bà còn là nghiên cứu sinh tiến sĩ tâm lý tại Harvard: hai bậc "đạo sư" Timothy Leary và Richard Alpert đã phân phát nấm ma thuật. Rất nhiều sinh viên rơi vào trạng thái hoang tưởng; bản thân Weisstein gặp phải một cơn ác mộng hoang tưởng cực độ và bị ảo giác suốt một tháng trời. "Chúng tôi biết cô sẽ bị thế mà," Leary nhận xét. "Cô là một phụ nữ Do Thái căng thẳng, cứng nhắc, không chịu buông bỏ bản thân." Weisstein đã gọi hai người họ là "những gã đê tiện".
    • Joyce Antler, Jewish Radical Feminism: Voices from the Women’s Liberation Movement (2020)
  • Leary có thể làm cho phần tâm trí vốn dĩ đã rỉ sét của tôi vận hành trở lại, chỉ bằng việc ở bên cạnh và trò chuyện với ông ấy, bởi vì đó chính là nơi ông làm việc. Ông am hiểu vùng đất ấy của tâm trí và não bộ, và phân biệt được sự khác nhau giữa hai vùng đó. Ông thực sự là bậc thầy trong việc làm cho cỗ xe rỉ sét trong đầu bạn chuyển bánh trở lại. … Khi lần đầu tiên chúng tôi phá vỡ chiếc hộp cấm kỵ ở chiều không gian bên kia, chúng tôi biết mình đã phát hiện ra một điều gì đó đáng kinh ngạc và quyền năng tựa như Tân Thế Giới khi Columbus tình cờ đặt chân lên. Vùng đất đó phần lớn vẫn còn hoang sơ và chưa được lập bản đồ. Những người như Leary đã nỗ lực hết sức để vẽ nên bản đồ của nó theo dạng ngầm, nhưng chính phủ và giới cầm quyền lại không hề muốn thế giới này được vẽ thành bản đồ, bởi vì nó đe dọa các cấu trúc quyền lực đã định hình. Xưa nay vẫn luôn là như vậy.
    • Ken Kesey, dẫn trong "Comes Spake the Cuckoo" trong bài phỏng vấn trên tạp chí Far Gone (13 tháng 9 năm 1992) thực hiện bởi Todd Brendan Fahey
  • Leary là những con người hoàn toàn khác nhau trong mắt từng người. Ông bị phỉ báng. Ông được tôn sùng. Ông là một nhà tiên tri. Ông là kẻ đạo đức giả. Ông là một nhà tư tưởng đổi mới kiệt xuất. Ông là một gã khờ. Ông nắm bắt trọn vẹn tinh thần bất kính, nổi loạn của thập niên sáu mươi. Ông là một kẻ lừa đảo thao túng, luôn khao khát danh tiếng. Rốt cuộc ông là ai? Có lẽ Kẻ Trêu Đùa (The Trickster) đã nói đúng nhất khi châm biếm: “Bạn nhận được một Timothy Leary đúng như những gì bạn xứng đáng.”
    • Don Lattin, The Harvard Psychedelic Club (2010), tr. 204
  • Người đàn ông nguy hiểm nhất nước Mỹ.
    • Richard Nixon, dẫn trong The War on Drugs : An International Encyclopedia (1999) của Ron Chepesiuk, tr. 118
  • Ông thực sự thấu hiểu thế hệ của chúng tôi. Ông gọi chúng tôi là "những tác nhân tự do trong Thời đại Thông tin". Những gì tôi học được từ Tim không liên quan gì đến ma túy, nhưng lại liên quan trọn vẹn đến việc mở rộng tâm trí lên tầm cao. Niềm đam mê mãnh liệt cả đời của ông với bộ não con người không chỉ dừng lại ở việc làm biến đổi nó, mà là tận dụng nó đến mức tối đa. Và ông đã chỉ cho chúng tôi thấy rằng tiến trình đó — cuộc hành trình đó — mới là điều quan trọng nhất. Dù bằng cách nào đi nữa, miễn là chúng ta bắt tay thực hiện. "Bạn chính là chủ nhân và người vận hành bộ não của mình," ông luôn nhắc nhở chúng tôi như vậy. Tim đã ảnh hưởng rất lớn đến tôi — không chỉ bằng những ý tưởng mang tính cách mạng về tiềm năng con người, mà còn như một người từng đọc truyện cho tôi nghe, động viên tôi, dẫn tôi đi xem bóng chày — đúng nghĩa những việc mà một người cha đỡ đầu hay làm. Ông là người đầu tiên ngoài gia đình giúp tôi tin rằng mình có thể làm được bất cứ điều gì. Ông có một biệt tài kỳ diệu trong việc khiến bạn cảm thấy mình thật đặc biệt và luôn được chở che. F. Scott Fitzgerald từng viết một bức thư gửi con gái, bày tỏ niềm hy vọng rằng cuộc đời mình đạt được một "sự vĩ đại mang tầm sử thi". Cuộc đời của Tim không chỉ là "một kiểu" vĩ đại mang tầm sử thi nào đó. Nó đích thực là một bản hùng ca tráng lệ. Đôi khi người ta rất dễ lạc lối trong những câu chuyện về chất kích thích gắn liền với tên tuổi Tim, hay trói buộc trong khẩu hiệu "Bật lên, hòa nhịp, thoát ly", nhất là trong một xã hội vốn chỉ thích những khẩu hiệu giật gân. Nhưng đó không phải là di sản duy nhất của Tim. Chính sức sống mãnh liệt, sự nhiệt thành, trí tò mò, khiếu hài hước và tính nhân văn mới là những điều làm nên sự vĩ đại của ông, và đó cũng là phẩm chất đích thực của một nhà khoa học lập dị.
    • Winona Ryder (con gái đỡ đầu của ông) phát biểu ngày 9 tháng 6 năm 1996, tuyển tập trong cuốn Farewell, Godspeed: The Greatest Eulogies of Our Time do Cyrus M. Copeland biên tập (2023)
  • Timothy Leary đã chết rồi.
    Không, không, không, ông ấy chỉ đang đứng bên ngoài và nhìn vào mà thôi.
    • Ray Thomas trong bài hát "Legend of a Mind", album In Search of the Lost Chord (1968) của ban nhạc The Moody Blues
  • Giờ đây tất cả chúng ta đều bị cuốn vào cuộc chiến sinh tồn. Chẳng còn chút hưng phấn nào từng châm ngòi cho thập niên sáu mươi. Các loại thuốc kích thích đang dần lỗi thời. Đó chính là sai lầm chết người trong chuyến du hành của Tim Leary. Ông ta rong ruổi khắp nước Mỹ rao bán "sự mở rộng ý thức" mà chưa từng mảy may nghĩ đến những thực tế tàn khốc, lạnh lùng đang chực chờ nuốt chửng những kẻ tin theo ông ta một cách mù quáng. Sau trường West Point và dòng tu, LSD hẳn từng hiện ra với ông ta như một điều hoàn toàn hợp lý… nhưng chẳng có gì đáng hả hê khi biết ông ta đã tự hủy hoại đời mình một cách tệ hại, bởi ông ta đã kéo theo quá nhiều người chìm xuống cùng. Không phải họ không đáng nhận điều đó: Rõ ràng họ đã lãnh nhận đúng những gì phải đến. Tất cả những kẻ nghiện acid tội nghiệp, khát khao đến thảm hại, từng ngây thơ tin rằng họ có thể mua được Hòa bình và Sự thấu triệt chỉ với giá ba đô-la một liều. Nhưng mất mát và thất bại của họ cũng chính là của chúng ta. Điều mà Leary đã chôn vùi theo cùng mình chính là ảo tưởng trung tâm của cả một lối sống mà ông ta góp phần tạo dựng… một thế hệ tàn phế vĩnh viễn, những kẻ tìm kiếm thất bại, những người chưa từng hiểu được ngụy biện thần bí cốt lõi của Văn hóa Acid: niềm hy vọng tuyệt vọng rằng có một ai đó — hoặc ít nhất là một thế lực nào đó — đang gìn giữ Ánh sáng ở cuối đường hầm.
  • Đã từng có một sự lạc quan vô căn cứ. Chiến tranh Việt Nam đang diễn ra ác liệt, bao nhiêu biến cố thực tế đang bủa vây, vậy mà phong trào thức thần lại chẳng thực sự đối diện trực tiếp với những điều đó. Timothy và nhóm của ông ta đã bán cho chúng tôi một món hàng hão huyền, một thứ ảo vọng không bao giờ đem lại kết quả thực tế.
    • Douglas Rushkoff, trích dẫn trong DMT: Phân tử tinh thần (DMT: The Spirit Molecule)
  • Timothy Leary thực sự đã làm phương hại nghiêm trọng đến cách tiếp cận khoa học đối với lĩnh vực này. Ông khởi đầu bằng những nghiên cứu rất thú vị, nhưng sau đó lại chuyển sang cổ súy việc sử dụng theo cách tạo ra mối đe dọa to lớn. Về mặt văn hóa, xã hội đã phản ứng dữ dội; còn về mặt chính trị, việc tiến hành nghiên cứu kiểu này trở nên bất khả thi. Các tổ chức tài trợ cắt đứt nguồn lực. Cơ quan quản lý tăng thêm vô vàn rào cản hành chính đối với bất kỳ ai muốn khởi xướng nghiên cứu tương tự. Và tôi nghĩ những người có hứng thú với mảng nghiên cứu này phần lớn đã bị mang tiếng xấu chỉ vì mối quan tâm khoa học của họ. Các vấn đề xã hội, chính trị và khoa học đan xen vào nhau đã đẩy hoàn toàn các hợp chất này ra khỏi thị trường nghiên cứu khoa học chính thống.
    • Roland Griffiths, trích dẫn trong DMT: Phân tử tinh thần (DMT: The Spirit Molecule)

Xem thêm

[sửa]

Tham khảo

[sửa]

Liên kết ngoài

[sửa]
Wikipedia
Wikipedia
Wikipedia có bài viết về:
Commons
Commons
Wikimedia Commons có phương tiện liên quan tới: