Tục ngữ Việt Nam

Bộ sưu tập danh ngôn mở Wikiquote
Jump to navigation Jump to search
Tục ngữ Việt Nam - Tục ngữ Hán Việt

Ác giã ác báo, thiện giã thiện lai

Cần phân biệt tục ngữ với ca daothành ngữ.

Tục ngữ là thể loại văn học dân gian nhằm đúc kết kinh nghiệm, tri thức của nhân dân dưới hình thức những câu nói ngắn gọn, súc tích, có nhịp điệu, dễ nhớ, dễ truyền.

Nội dung tục ngữ thường phản ánh những kinh nghiệm về lao động sản xuất, ghi nhận các hiện tượng lịch sử xã hội, hoặc thể hiện triết lý dân gian của dân tộc.

Ă[sửa]

  • Ăn cỗ đi trước,lội nước đi sau
  • Ăn cơm có canh
  • Ăn cơm không rau
  • Ăn cơm mới
  • Ăn cơm nhà
  • Ăn đầu sóng
  • Ăn không lo
  • Ăn kĩ no lâu
  • Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.
  • Ăn khoai
  • Ăn ốc
  • Ăn theo thuở
  • Ăn vóc
  • Ăn chắc
  • Ao có bờ sông có bến

B[sửa]

  • Bạn bè con chấy cắn đôi.
  • Bạn bè là nghĩa tương tri.
  • Bán anh em xa, mua láng giềng gần.
  • Bè ai người ấy chống.
  • Bè thì bè lon, sào thì sào sậy.
  • Bé người to con mắt.
  • Buôn có bạn, bán có phường.
  • Bụt chùa nhà không thiêng.
  • Bắt con cá lóc nướng chui.
  • Ba vạn sáu nghìn ngày.
  • Bé chẳng vin cả gãy cành.
  • Bút sa gà chết

C[sửa]

  • Có công mài sắt, có ngày nên kim.
  • Cái răng, cái tóc là góc con người.
  • Cái kim trong bọc cũng có ngày lòi ra.
  • Căng da bụng, chùng da mắt
  • Con trâu là đầu cơ nghiệp.
  • Cái khó ló cái khôn.
  • Cần cù bù thông minh.
  • Con dại cái mang.
  • Con hơn cha là nhà có phúc.
  • Cờ bí dí tốt.
  • Cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt.
  • Có cứng mới đứng đầu gió.
  • Chuyện bé xé ra to.
  • Chị ngã em nâng.
  • Cọp chết để da, người ta chết để tiếng.
  • Chó ăn đá, gà ăn sỏi.
  • Chơi dao có ngày đứt tay.
  • Của một đồng công một nén.
  • Chớ thấy sóng cả mà ngã tay chèo.
  • Cây ngay không sợ chết đứng.
  • Chết vinh còn hơn sống nhục.
  • Chết đứng còn hơn sống quỳ.
  • Chân cứng đá mềm.
  • Chân nam đá chân chiêu.
  • Con giun xéo mãi cũng quằn
  • Chơi diều đứt dây
  • Chân lấm tay bùn
  • Cày sâu cuốc bẫm
  • Chuột sa chĩnh gạo
  • Chim sa cá lặn
  • Cười hở mười cái răng
  • Chạy như cờ lông công
  • Cơm cha áo mẹ chữ thầy,nghĩ sao cho bỏ những ngày ước ao
  • Cáo chết ba năm quay đầu về núi.

Đ[sửa]

  • Đánh rắm gãy cành.
  • Đất lành chim đậu.
  • Đất lở chim bay.
  • Đời cha ăn mặn đời con khát nước.
  • Đói cho sạch, rách cho thơm.
  • Đa sầu đa mang.
  • Đâm bị thóc, chọc bị gạo
  • Đi thưa về gửi.
  • Đi đến nơi về đến chốn.
  • Đi một ngày đàng học một sàng khôn.
  • Đèn nhà ai nhà nấy rạng.
  • Đèn nhà bên sáng, gà nhà ta thức
  • Đầu năm sương muối, cuối năm gió nồm.
  • Đồng tiền đi liền khúc ruột.
  • Đất có lề, quê có thói.
  • Đi chơi mất chỗ đi ăn cỗ mất phần
  • Được mùa cau đau mùa lúa
  • Đi với phật thì mặc áo cà sa
Đi với ma thì mặc áo giấy.

G[sửa]

  • Gieo gió gặt bão
  • Góp gió thành bão


  • Giấy rách phải giữ lấy lề.
  • Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng.
  • Giận quá mất khôn.
  • Gừng càng già càng cay.
  • Ghét của nào trời trao của nấy.
  • Gạn đục, khơi trong.
  • Giỏ nhà ai quai nhà nấy.
  • Giống rồng lại đẻ ra rồng.
  • Gà què ăn quẩn cối xay.
  • Gậy ông đập lưng ông.
  • Gần chùa gọi bụt bằng anh

K[sửa]

  • Khôn ăn cái, dại ăn nước.
  • Khôn đâu tới trẻ, khỏe đâu tới già.
  • Khôn không qua lẽ, khỏe chẳng qua lời.
  • Khôn nhà dại chợ.
  • Khéo ăn thì no, khéo co thì ấm.
  • Không làm sao nên.
  • Kính già, già để tuổi cho.
  • Kính lão đắc thọ.
  • Kính trên nhường dưới.
  • Không có lửa làm sao có khói.
  • Kẻ cắp gặp bà già.
  • Không thầy đố mày làm nên.
  • Kính thầy yêu bạn.
  • Khỏi vòng cong đuôi.
  • Kiến tha lâu cũng đầy tổ.
  • Khăng khăng quân tử một lời nhất ngôn.

L[sửa]

  • Lá rụng về cội
  • Lá lành đùm lá rách
  • Lên thác xuống ghềnh
  • Liệu cơm gắp mắm.
  • Lùi một bước tiến ngàn dặm
  • Lửa gần rơm lâu ngày cũng bén.
  • Lù đù vác cái lu mà chạy.
  • Lửa thử vàng gian nan thử sức.
  • Lựa gió xoay chiều.
  • Lắm kẻ yêu hơn nhiều người ghét.
  • Làm khi lành để dành khi đau
  • Lắm thầy nhiều ma

N[sửa]

Nam vô tửu như kì vô phong nam thanh nữ tú

M[sửa]

  • Muôn người như một ăn cột là ngu
  • Một điều nhịn chín điều lành.
  • Một giọt máu đào hơn ao nước lả.
  • Môi hở, lưỡi mềm.
  • Một con ngựa đau, cả tàu bỏ cỏ.
  • Một con chim én không làm nên mùa xuân.
  • Một câu nhịn, chín câu đói.
  • Mất lòng trước, mất luôn lòng sau.
  • Một nụ cười bằng mười thang thuốc bổ
  • Muốn gì được nấy
  • Mạnh vì gạo, bạo vì tiền.
  • Miếng ngon nhớ lâu, đòn đau nhớ đời.
  • Một miếng khi đói bằng một gói khi no.
  • Muốn ăn thì lăn vào bếp.

môi hở răng lạnh

  • Muốn lành nghề, chớ nề học hỏi.
  • Muốn biết phải hỏi, muốn giỏi phải học.
  • Một kho vàng không bằng một nang chữ.
  • Một mặt người bằng mười mặt của.
  • Mau sao thì nắng, vắng sao thì mưa.
  • Mềm nắn, rắn buông.
  • Mềm quá thì yếu, cứng quá thì gãy.
  • Mèo nhỏ bắt chuột con.
  • Mía ngọt đánh cả cụm.
  • Một người lo bằng kho người làm.
  • Một thằng tính bằng chín thằng làm.
  • Một lần ngại tốn, bốn lần chẳng xong.
  • Một chữ cũng là thầy, nửa chữ cũng là thầy.
  • Một nghề cho chín còn hơn chín nghề.
  • Mũi dại, lái phải chịu đòn.
  • Muốn ăn cá cả phải thả câu dài.
  • Mưu sự tại nhân hành sự tại thiên.
  • Mẹ hát, con khen hay.
  • Mưa thuận gió hòa
  • Một lần bất tín vạn lần bất tin.

N[sửa]

  • Năng làm thì nên.
  • Nước chảy về nguồn, lá rụng về cội.
  • Nước lã không khuấy nên hồ.
  • Nước đến chân mới nhảy
  • Nước chảy đá mòn.
  • Nói có sách, mách có chứng.
  • Nói lời phải giữ lấy lời.
  • No mất ngon, giận mất khôn.
  • No bụng đói con mắt.
  • Năng nhặt chặt bị.
  • Nó lú có chú nó khôn.
  • Nói thì hay, bắt tay thì dở.
  • Người không ăn trứng người ngu, gà đẻ làm gì cho phí.
  • Nước lã mà vã nên hồ, tay không mà nổi cơ đồ mới ngoan.
  • Nói hay hơn hay nói.
  • Nói người phải nghĩ đến ta, sờ vào sau gáy xem xa hay gần.
  • Nói người phải nghĩ đến thân, sờ vào sau gáy xem gần hay xa.
  • Nam thực như hổ, nữ thực như miêu.
  • Nôm na là cha mánh khóe.

NH[sửa]

  • Nhà sạch thì mát, bát sạch ngon cơm
  • Nhà giàu đứt tay bằng ăn mày đổ ruột
  • Nhất quỷ nhì ma thứ ba học trò
  • Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống.
  • Nhất canh trì, nhị canh viên, tam canh điền.
  • Nhất quỷ nhì ma, thứ ba học trò
  • Nhân chi sơ tính bổn thiện
  • Nhìn bụng ta, suy ra bụng người.
  • Nhất tự vi sư, bán tự vi sư
  • Nhường cơm sẻ áo.
  • Nhất cận thị, nhị cận giang,tam cận lộ.

NG[sửa]

  • Người sống hơn đống vàng.
  • Nghèo sinh bệnh, giàu sinh tật.
  • Người đẹp vì lụa, lúa tốt vì phân.
  • Ngưu tầm ngưu, mã tầm mã.
  • Ngồi mát ăn bát vàng.
  • Ngọt như mía lùi.
  • Người ta là hoa là đất
  • Ngu đừng phải hỏi

O[sửa]

  • Oán không giải được oán
  • Oan có đầu, nợ có chủ
  • Oan oan tương báo , dỉ hận liên miên
  • Oán thù nên giải không nên kết
  • Ong siêng có mật, người siêng có của

Ô[sửa]

  • Ông thò chân giò, bà thò nậm rượu
  • Ông ăn chả bà ăn nem

Ơ[sửa]

  • Ở hiền gặp lành, ở ác gặp ác
  • Ở nhà nghe Đông Hà lúa héo
  • Ở bầu thì tròn, ở ống thì dài.
  • Ở xó chuồng heo,hơn là theo phía vợ
  • Ở chọn nơi, chơi chọn bạn

P[sửa]

  • Phép vua thua lệ làng.
  • Phòng bệnh hơn chữa bệnh.
  • Phúc bất trùng lai, hoạ vô đơn chí.
  • Phú quý sinh lễ nghĩa

Q[sửa]

  • Quân tử phòng thân; tiểu nhân phòng bị, gậy.
  • Quân tử nhất ngôn kí xuất, tứ mã nan truy
  • Quỷ tha, ma bắt
  • Quả báo nhãn tiền
  • Quan nhất thời, dân vạn đại
  • Quýt làm cam chịu
  • Qua cầu rút ván
  • Quân tử trả thù mười năm chưa muộn

R[sửa]

  • Rao ngọc bán đá
  • Ráng mỡ gà có nhà thì giữ.
  • Ráng mỡ gà thì gió , ráng mỡ chó thì mưa.
  • Rau nào sâu nấy.
  • Ruộng bề bề chẳng bằng nghề trong tay.
  • Rừng không hai cọp, nước không hai vua
  • Rừng nào cọp nấy
  • Rừng vàng biển bạc

S[sửa]

  • Sinh nghề tử nghiệp
  • Sinh lão bệnh tử
  • Sông có khúc, người có lúc
  • Sóng Trường Giang, sóng sau đập sóng trước
  • Sai một li đi một dặm
  • Sông sâu sóng cả chớ ngã tay chèo
  • Sóng trước đổ đâu, sóng sau đổ đó

T[sửa]

  • Tấc đất tấc vàng
  • Tai vách mạch rừng.
  • Tẩm ngẩm tầm ngầm mà đấm chết voi
  • Tay làm hàm nhai, tay quai miệng trễ.
  • Té nước theo mưa.
  • Tiên học lễ hậu học văn
  • Tiền vào nhà khó như gió vào nhà trống.
  • Tiền vào quan như than vào lò
  • Tiền nào của đó
  • Tôm đi chạng vạng, cá đi rạng đông.
  • Tốt danh hơn lành áo.
  • Tốt gỗ hơn tốt nước sơn

TH[sửa]

  • Tháng bảy kiến bò, chỉ lo lại lụt
  • Tham giàu phụ khó, tham sang phụ phần
  • Tham giàu phụ ngải
  • Tham phú phụ bần
  • Thất bại là mẹ thành công
  • Thật thà là cha dại.
  • Thật thà ăn cháo, láo nháo ăn cơm
  • Thắng làm vua thua làm giặc
  • Thuận vợ thuận chồng, tát biển Đông cũng cạn.
  • Thương cho roi cho vọt, ghét cho ngọt cho bùi
  • Thua thầy một vạn không bằng kém bạn một li
  • Thân sâu hồn bướm
  • Thua keo này bày keo khác

U[sửa]

  • Uống nước nhớ nguồn.

Ướt như chuột lội

V[sửa]

  • Vỏ quýt dày có móng tay nhọn cát móng tay
  • Vắng chủ nhà gà vọc niêu tôm
  • Việc nước trước việc nhà.
  • Vụng chèo khéo chống
  • Vào sinh ra tử
  • Vắt chanh bỏ vỏ
  • Vàng thật không sợ lửa

X[sửa]

  • Xấu hay làm tốt, dốt hay nói chữ
  • Xôi hỏng bỏng có
  • Xa thương, gần thường
  • Xem bói ra ma, quét nhà ra rác
  • Xởi lởi trời cho, so đo trời lấy lại

Y[sửa]

  • Yêu nhau cau sáu bổ ba, ghét nhau cau sáu bổ ra làm mười
  • Yêu trẻ, trẻ đến nhà; kính già, già để tuổi cho
  • Yêu hoa nên phải vì cành
  • Yêu nhau cởi áo cho nhau, về nhà mẹ hỏi qua cầu gió bay
  • Yêu nhau mấy núi cũng trèo, mấy sông cũng lội mấy đèo cũng qua

Tham khảo[sửa]

{Tham khảo}

Xem thêm[sửa]

  1. Tục ngữ Việt Nam, Thivien.net
  2. "Bầu ơi thương lấy bí cùng..." là ca dao hay tục ngữ?, Báo điện tử Vietnamnet

{{Tục