Danh ngôn nho gia

Bộ sưu tập danh ngôn mở Wikiquote
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm


Khí tiết[sửa]

  • Lo thắng người thì loan . Lo thắng mình thì yên
  • Tri nhân giả trí, tự tri giả minh
Biết người là có hiểu biết, tự biết mình là người sáng suốt
  • Tự biết mình là người sáng suốt
Thắng được người là có sức mạnh
Thắng được mình là kiên cường.
  • Làm bất cứ việc gì cũng phải suy nghĩ trước.
Lời nói suy nghĩ trước, không vấp váp.
Việc làm tính trước, không thất bại.
Tính nết định trước, tránh được lỗi lầm.
  • Điều dưỡng cái khí lúc đang giận.
Đề phòng câu nói lúc sướng mồm.
Lưu tâm sự nhầm lúc bối rối.
Biết dùng đồng tiễn lúc sẵn sàng.
  • Lúc nhỏ khí huyết chưa sung túc, phải giữ gìn sắc dục
Lúc lớn khí huyết đang hăng, phải giử gìn việc tranh đấu
Lúc già khí huyết suy kém, Phải giữ gìn việc tham lam
  • Làm điều gì thành thật, thì bụng an ổn, mỗi ngày mỗi hay
Làm điều gì gian dối, bụng băn khoăn, mỗi ngày mỗi dở
  • Làm việc nghĩa chớ kể thiệt hơn .Luận anh hùng chớ kể hơn thua
  • Không oán trời, không trách người là quân tử.
  • Người quân tử cầu ở mình, kẻ tiểu nhân cầu ở người.

Học hành[sửa]

  • Đạo học lớn cốt để phát huy đức sáng, đức tốt đẹp của con người, đổi mới khiến dân bỏ cũ theo mới, bỏ ác theo thiện, khiến mọi người đạt đến mức độ đạo đức hoàn thiện nhất. Có hiểu được phải đạt đến mức độ đạo đức hoàn thiện nhất thì mới kiên định ý chí. Ý chí kiên định , tâm mới yên . Tâm yên tĩnh , lòng mới ổn . Lòng ổn định , suy nghĩ sự việc mới có thể chu toàn. Suy nghĩ sự việc chu toàn , mới có thể xử lý, giải quyết công việc được thỏa đáng. Vạn vật đều có đầu có đuôi, có gốc có ngọn. Vạn sự đều có bắt đầu và kết thúc. Biết làm cái gì trước cái gì sau, tức là đã tiếp cận nguyên tắc của đạo rồi
  • Học cho rộng . Hỏi cho kỹ . Suy nghĩ cẩn than . Phân biệt sáng suốt . Làm việc hết lòng.
  • Ngọc bất trác . Bất thành khí
Nhân bất học . Bất tri lý. -- Tam Tự Kinh
Ngọc không mài, không đẹp
Người không học, không thành
  • Học mà không chơi là chôn vùi tuổi trẻ
Chơi mà không học thì mất cả tương lai
  • Học trong quá khứ, sống trong hiện tại, tiên đoán tương lai
  • Học như con thuyền ngược nước không tiến thì lùi
  • Học hay không bằng hay học
  • Biết mà học không bằng thích mà học, thích mà học không bằng vui say mà học.

Danh lợi[sửa]

  • Danh vi lớn, không mang lấy mãi.
Công việc lớn, không gánh lấy mãi.
Quyền thế lớn, không giữ lấy mãi
Uy thế lớn, không bám lấy mãi.
  • Danh chính, ngôn thuận, sự tất thành.
Danh bất chính, ngôn bất thuận, sự bất thành.
  • Kẻ hiếu danh, việc làm thường giả dối. - Lã Khôn

Duyên số[sửa]

  • Hữu duyên thiên lý năng tương ngộ
Vô duyên đối diện bất tương phùng
Có duyên ngàn dặm cũng đến tìm
Không duyên gặp mặt chẳng quen nhau
  • Hữu duyên bất cần cầu, vô duyên bất tất cầu
Có duyên không cần cầu, không duyên khỏi phải cầu

Xử việc[sửa]

  • Việc sắp xảy ra mà ngăn được, việc đang xảy ra mà cứu được, Đó là quyền biến,
Chưa có việc mà biết việc sắp đến, mới có việc mà biết được việc sau, có tài năng
Định việc mà biết việc xảy ra thế này, thế nọ, như vậy là biết lo xa.
Người như thế là người có kiến thức rộng rãi
  • Sự tuy tiểu, bất tác, bất thành
Tử tuy hiền, bất giáo, bất minh. - Trang Tử
Việc dầu nhỏ, không làm không xong,
Con tuy hiền, không dạy không tốt.
  • Có lời vì ý, được ý quên lời.
  • Vô cầu, Vô tranh, Vô đoạt, Vô chấp , Vô thù , Vô oán

Xử thế[sửa]

  • Tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ - Khổng tử
  • Thánh nhân yên bằng đạo, trị bằng nghĩa, động bằng lễ, nuôi bằng nhân
  • Không nhìn điều sai, không nghe điều bậy, không nói điều trái, không làm điều quấy.
  • Trong việc trị quốc, phải thận trọng , không hứa ẩu, ưu đãi người hiền , được lòng dân.
  • Trị dân dùng pháp chế, hình phạt là chính, dân không dám phạm pháp
Trị dân dùng đạo đức, dùng phép tắc, lòng tốt và nhân cách sẽ cảm hoá được dân
Đạo thiên thừa chi quốc, kính sự nhi tín, tiết dụng nhi ái nhân, sử dân dĩ thời
  • Đừng lo mình không có chức vị, chỉ lo mình không đủ tài để nhận lấy chức vị.
Đừng làm những gì mình không muốn người khác làm lại cho mình
  • Dụng nhân như dụng mộc
Không tin thì đừng dung . Dừng đừng nghi nan.
  • Muốn biết người phải nghe người nói
Biết không nói, Nói Không biết
  • Kiến nghĩa bất vi vô dũng dã.
Gặp việc nghĩa không làm là không có dũng. - Luận ngữ
  • Khiến người ta nể lời, không bằng khiến người ta tin
Khiến người ta tin , không bằng khiến người ta vui vẻ nhận lời
Đem họa phước mà răn dọa là khiến người ta sợ
Đem lý lẽ mà răn dụ là khiến người ta tin.
Dùng tâm lý mà giác ngộ là khiến người ta vui lòng mà nghe theo.
  • Ba thứ ngu dốt:
Không hiểu biết những gì mình đáng biết.
Hiểu biết không rành những gì mình biết.
Hiểu biết những gì mình không cần biết.
  • Ba điều hạnh phúc:
Một thân xác khỏe mạnh.
Một tinh thần tự do.
Một trái tim trong sạch.
  • Chúa tể của Thân là Tâm
Điều của Tâm phát ra là Ý
Bản thân của Ý là Tri
Ý để vào đâu là Vật - Vương Dương Minh
  • Làm thầy thuốc lầm, giết một người.
Làm thầy địa lý lầm, giết một họ.
Làm thầy chính trị lầm, giết một nước.
Làm văn hóa lầm , giết một đời.
  • Mỗi ngày ta xét ba điều:
Làm việc cho ai có hết lòng không?
Đối với bạn có vẹn chữ tín không?
Đạo thầy truyền có học không? - Tăng Tử
  • Người biết đạo, không khoe.
Người biết nghĩa, không Tham.
Người biết đức, không thích tiếng tăm
  • Ở đời cái gì thung dung thì còn, cấp bách quá thì mất.
Việc mà thung dung thì có ý vị
Người mà thung dung thì sống lâu. - Lã Khôn
  • Thiên đường hữu lộ, vô nhân vấn
Địa ngục vô môn, hữu khách tầm
Thiên đường có lối không ai đến
Địa ngục không đường, người lại tìm
  • Trong thiên hạ có ba cái nguy
Đức ít mà được ân sủng nhiều.
Tài kém mà ở địa vị cao.
Thân không lập được công to mà hưởng bổng lộc nhiều. - Hoài Nam Tử
  • Nợ vướng nợ, nợ càng thêm nợ
Tình vương tình, tình vấn vương tình - Quách trung thành
  • Tâm tịnh thần sáng
Thần sáng trí minh
Trí minh việc thành - Quách trung thành
  • Tâm niệm trầm tĩnh lẽ gì nghĩ chẳng tới
Chí khí cao rộng việc gì làm chẳng xong
  • Tầm thuật quý nhất là sáng suốt
Tướng mạo quý nhất là chính đại
Ngôn ngữ quý nhất là giản dị, Chân thật
  • Khí kiêng nhất là hung hăng.
Tâm kiêng nhất là hẹp hòi.
Tài kiêng nhất là bộc lộ.
  • Tâm phải rộng để dung nạp người trong thiên hạ
Tâm phải công bằng để làm việc trong thiên hạ
Tâm phải trầm tĩnh để xét lý trong thiên hạ
Tâm phải vững vàng để chống lại những biến cố trong thiên hạ
  • Tự khiêm người ta càng phục
Tự khoe người ta càng khinh. - Lữ Hồi
  • Tri giả bất giả . Tri thức bất thức . Tri ngôn bất ngôn
  • Lòng trắc ẩn, thuộc về lòng nhân từ
Sự hổ thẹn, thuộc về nghĩa khí
Tâm khiêm nhường, thuộc về lễ nghi
Tâm thị phi, thuộc về trí tuệ
  • Người có thể cùng nói chuyện mà không nói, như vậy là bỏ mất người. Người không có thể cùng nói chuyện được mà lại nói, như vậy là uổng mất lời. Người trí không bỏ mất người cũng không uổng phí lời
  • Tu thân, Tề gia, Trị quốc, Bình thiên hạ
  • Tu dưỡng bản thân thì đạo đức được xác lập.
Tôn trọng hiền tài thì không bị mê hoặc, ngu tối.
Yêu quý thân tộc thì chú bác, anh em không oán hận.
Kính trọng đại thần thì công việc ít phạm sai lầm.
Săn sóc quần thần thì kẻ sĩ tận lực báo đáp.
Quan tâm đến dân thì dân chúng thực hiện tốt mọi điều bề trên đề ra.
Khuyến khích bách nghệ phát triển thì vật dụng, hàng hóa buôn bán đủ đầy, sung túc.
Trọng đãi người nước ngoài đến nước mình làm ăn sinh sống thì bốn phương quy thuận.
Vỗ về chư hầu thì khắp thiên hạ sẽ kính phục.